Ragnar Árnason, prófessor í hagfræði og einn af föstum álitsgjöfum í Frjálsri verslun, telur að með fjárfestingar- áætlun ríkisstjórnar- innar fyrir árin 2012 til 2015 sé í rauninni verið að lofa upp í ermina á næsu ríkisstjórn. Erfitt sé að skoða áætlunina sem annað en ódýrt kosningaloforð. Ég birti sjónarmið Ragnars hér í þessum pistli vegna þess að við vinnslu nýútkomins blaðs Frjálsrar verslunar urðu þau leiðu mistök í umbroti að grein Ragnars datt út og var pistill hans úr síðasta blaði birtur aftur.

Ragnar og lesendur Frjálsrar verslunar eru beðnir velvirðingar á þessum mistökum. Hér kemur álit Ragnars á fjárfstingaráætluninni:

EFNAHAGSMÁL

Ragnar Árnason, prófessor í hagfræði við Háskóla Íslands:

Fjárfestingaráætlun ríkisstjórnarinnar

Ragnar Árnason segir um fjárfestingaráætlun ríkisstjórnarinnar fyrir árin 2012-2015 að með þessari áætlun sé í rauninni verið að lofa upp í ermina á næstu ríkisstjórn. Hann bendir á að kjörtímabil núverandi ríkisstjórnar renni út í maí 2013, aðeins fimm mánuðum eftir að þessi 36 mánaða áætlun eigi að hefjast, og því sé erfitt að skoða hana sem annað en ódýrt kosningaloforð.

„Sé áætlunin engu að síður tekin alvarlega er margt við hana að athuga. Eitt er að hún felur í sér tiltölulega óverulegar fjárfestingar á þjóðhagslegan mælikvarða. Sá hluti þessara fjárfestingaráforma sem fjármagna á með veiðigjaldi og bankasölu, þ.e. 39 milljarða kr. á þremur árum, er einungis um 1% af vergri landsframleiðslu á ári.

Heildaráformin upp á 88 milljarða króna, sem ekki er útskýrt að öðru leyti hvernig eigi að fjármagna, nema um 2% af vergri landsframleiðslu á ári. Þessar tölur eru óverulegar miðað við minnkun fjárfestinga hér á landi frá upphafi kreppunnar sem nemur um 10% af vergri landsframleiðslu árlega.

Við þetta bætist að ósennilegt er, svo ekki sé meira sagt, að þessi fjárfestingaráform feli í sér nokkra aukningu á heildarfjárfestingu í landinu. Sá hluti þeirra sem fjármagna á með veiðigjaldi minnkar auðvitað fjárfestingar sjávarútvegsfyrirtækjanna að sama skapi.

Svipuðu máli gegnir um þann hluta fjárfestinganna sem fjármagna á með sölu banka. Sé salan til innlendra aðila þá minnka kaupendurnir auðvitað aðrar fjárfestingar sínar að sama skapi.

Sé sala bankanna hins vegar til erlendra aðila, sem er raunar afar ólíklegt við ríkjandi og fyrirsjáanlegar aðstæður á næstu árum í hinum alþjóðlega bankaheimi, getur verið um viðbótarfjárfestingu að ræða. Sú viðbót er hins vegar af þeim toga sem kallaður hefur verið erlend fjárfesting og núverandi ríkisstjórn hefur í reynd til þessa sett sig eindregið gegn.“

Jón G. Hauksson
jgh@heimur.is